KUNG FU PAR TO"A

**کوشیدن، جستن، یافتن و هرگز تسلیم نشدن، راز موفقیت است**

تاريخچه معرق:
قدمت هنر معرق درصنعت کاشي به دوره سلجوقيان و تيموريان برمي‌گردد که علاقه بسياري به ساخت مناره‌ها با گنبدهاي بزرگ داشتند و براي پوشش سطح داخلي و خارجي آنها نياز به معرق کاشي يا کاشي معرق بود که اين به نوبه خود سبب شد هنر معرق کاشي رو به کمال گذارد تا اينکه در قرن نهم و دهم هجري (15 و 16 ميلادي) اين هنر به اوج خود رسيد، مراکز مهم معرق سازي شهرهاي اصفهان، يزد، کاشان، هرات، سمرقند و تبريز بودند.
اما معرق چوب که امروزه مورد استقبال قرار گرفته است به گفته استاد منوچهر زنگنه حدود 65-70 سال قبل از هندوستان به ايران آمده و با کمان اره امروزي شروع به کار کردند. امروزه در کشورهاي هند، پاکستان، چين، کره و حتي ايتاليا و فرانسه معرق چوب طرفدار و کاربرد زيادي دارد که درکشورهاي اروپايي کاربردي‌تر برخورد مي‌شود، اما در کشورهاي آسيايي جنبه تزييني مورد نظر است. در کل مي‌توان چنين اظهار نظر کرد که تاريخچه هنر معرق چوب در دنياي ساکت چوب گم شده است و مطالب به دست آمده از روي تخمين آثار موجود و استنباط‌هاي شخصي بدست آمده است. آثاري نيز امروزه در موزه‌ها نگهداري مي‌شوند که در زير به چند مورد اشاره گرديده است:

1- منبر مسجد در فيروزان
2- قسمتي از يک در مارتورنا واقع در پالرمو
3- محراب و منبر البرديني در قاهره
4- جلد کتاب از عهد مملوکان در موزه اسلامي برلين

مواد مصرفي در معرق چوب:
براي ساخت تابلوي معرق چوب، امروزه موادي استفاده مي‌شود که در درجه اول چوب و فراورده‌هاي چوبي از قبيل نئوپان، فرميکا، تخته سه‌لايي و... بعد از چوب موادي هم چون انواع چسب (تينري و فوري)، انواع سريشم (سريشم گرم و يا سريشم گلوتين، سريشم سرد و يا سريشم مايه پنير)، ميخ سايه، صدف (طبيعي و مصنوعي)، عاج فيل، استخوان شتر، شاخ گوزن و يا گاو وحشي، انواع خاتم، انواع فلزات (مس، برنج، آلومينيوم، استيل، نقره، در مواردي بنا به تقاضاي مشتري طلا و در نمونه‌هايي فلزات قلم‌کاري مي‌شوند)، فيبر مصنوعي (فيبر شبيه استخوان يا شبه عاج)، رنگ پلي استر، پودر گرانول يا دوده فرنگي، رزين، پودر سمباده (زبر و نرم)، ورق سمباده (پوستي)، نمدي و در نهايت پوست بره که هرکدام را در جاي خود توضيحي مختصر خواهيم داد.

چوب:
چوب عنصر اصلي در معرق چوب مي‌باشد که از چند جهت مورد توجه است. اول آنکه رنگ چوب مهمترين عامل در انتخاب آن است چون اساس کار معرق، نقاشي با رنگ طبيعي چوب‌هاست. نکته دوم در انتخاب چوب، درخشندگي آن است و تاثير مواد شيميايي (در قسمت رنگ کاري) بر سطح چوب که بايد در نظر گرفته شود. سومين نکته نقش چوب است، برخلاف هنر منبت که هميشه سعي مي شود از راه چوب در تجسم و حجم بخشي استفاده شود در معرق بيشتر از راه و بيراه چوب به بافت آن توجه مي‌شود. بافت از آوندهاي آبکش ايجاد شده است و در خلق نقش بسيار کمک کننده است. چوب معرق از انواع کنده‌هاي درختان مي‌باشد. در کارگاههاي نجاري به اندازه 50-60 سانتي‌متر کنده‌ها را بريده و سپس گونيا کرده و ورق ورق يا اصطلاحا "لا" مي‌کنند که ضخامت اين ورقه ها 3 ميلي‌متر است. سپس آنها را يکي در ميان سر و ته روي هم قرار داده و مي‌بندند و تا 24 ساعت باز نمي‌کنند که اين مرحله در جلوگيري از تاب‌خوردگي يا ترک خوردگي تخته‌ها بسيار مهم است. در پايان تخته‌ها را به اندازه‌هاي کوچکتر مي‌برند تا جهت استفاده معرق‌کاران آماده باشد.
همانطور که گفتيم نقش و رنگ طبيعي چوب‌ها درمعرق اهميت بسياري دارد که در زير فهرستي از رنگ چوب‌ها را در اختيار شما قرار مي‌دهيم:
1- چوبهاي تيره:
خاکستري روشن: افرا، بلوط، پرتقال، چنار، داغداغان، زيتون، عرعر، گردو، گلابي و نارنج
خاکستري تيره: داغداغان، گردو، آلوي قطره طلا
سياه: آبنوس، خرمالو، فوفل، گردو

2- چوب‌هاي قهوه‌اي:
قهوه‌اي ‌روشن: بلوط، به، توت، توسکاي‌ ييلاقي، خرمالو، سپيدار، سرخدار، سنجد، شاه بلوط، عناب، کي کم، گلابي، ملچ، نارون و نم‌دار
قهوه‌اي تيره:ارغوان، بادام، توت، سرخ‌دار، عناب، فوفل، کي کم، گردو
قهوه‌اي مايل به خاکستري: زبان گنجشک، زردآلو و ملچ
3- چوب‌هاي قرمز:
قرمز مايل به طلايي: اقاقيا، سرو خمره اي
قرمز روشن: آلبالو، چوب سرخ، سرخ‌دار، عناب
قرمز مايل ‌به قهوه‌اي: ارغوان، افرا، آلبالو، پسته، توسکاي قشلاقي، چوب سرخ، سرخدار، عناب، گردو، گلابي
4- چوب‌هاي صورتي:
صورتي روشن: ارس، اکاليپتوس، انجير، توسکاي ييلاقي ، توسکاي قشلاقي، چنار، راش، گلابي و گيلاس
صورتي مايل به قهوه‌اي: ارس، سندل
صورتي مايل به خاکستري: چنار
5- چوب‌هاي کرم:
کرم روشن: افرا، ارغوان، آزاد، بادام، پسته، عناب، کاج ايراني، کي کم، گلابي، ممرز و هلو
کرم تيره: ارغوان، پسته، سرخ‌دار، کي کم، گلابي
6- چوب‌هاي زرد:
زرد روشن: ارس، آزاد، پرتقال، تبريزي، چوب سرخ، سماق، سندل، عناب، ليمو، ملچ، نارنج
زرد مايل به سبز: اقاقيا، سماق، سنجد و ليمو
زرد مايل به قرمز: چنار، سرو خمره اي
زرد مايل به قهوه‌اي: زيتون، کاج ايراني، ملچ
زرد مايل به خاکستري: کنار، گز
زيتوني: زيتون، اقاقيا، سماق
7- چوب‌هاي سفيد:
الف) چوبهاي کاملا سفيد: ارغون، افراي صحرايي، انجير، بلوط، به، تبريزي، توسکاي قشلائي، زربين، زردآلو، زيتون، سپيدار، سروخمره‌اي، سماق، سندل، سيب، شمشاد، صنوبر، عرعر، عناب، گردو، ممرز، نم‌دار
ب) سفيدهاي مايل به رنگ‌هاي ديگر:
سفيد مايل به زرد: افراي چشم پرنده، پرتقال ، تبريزي، توت، چنار، زبان گنجشک، زربين، سرخ‌دار، سنجد، شاه بلوط، گيلاس، ليمو، نارون، هلو، شمشاد، عرعر، عناب، سماق، افراي صحرايي
سفيد مايل به شکري: افراي کوهستاني، گردو، گز
سفيد مايل به نارنجي: عرعر، گلابي
سفيد مايل به قرمز: افراي چشم پرنده، توسکاي ييلاقي، زبان گنجشک، عرعر
سفيد مايل به سبز: اقاقيا، عرعر

صدف:
يکي ديگر از مواردي که در هنر معرق چوب استفاده مي‌شود صدف است که جهت هرچه زيباتر شدن تابلوي معرق بکار مي‌رود. صدف در معرق از چند جهت مورد بررسي قرار مي‌گيرد. يکي از نظر اندازه، به اين معنا که صدف هر چه بزرگتر باشد بهتر و مناسبتر بوده و مشخصاً گرانترمي‌باشد. همچنين هرچه قوس و انحنايش کمتر باشد باز مناسب‌تراست. مورد دوم درخشندگي و رنگ صدف است که گاه مي‌توان طيفي در صدف از سفيد براق تا آبي نيلوفري پيدا کرد. بعضي اوقات که صدف در اختيار نيست از صدف مصنوعي استفاده مي‌شود که خود آن را هم بايد ساخت. براي ساخت صدف مصنوعي پودر صدف را بايد با پلي استر دو مواده ترکيب کرد و موادي که در آماده‌سازي پلي استر دو مواده مورد استفاده قرار مي‌گيرد ازاين قرارند:
1- کوبالت که مايعي شيميايي، به رنگ بنفش و با بويي تند است؛ اين ماده باعث سرعت بخشيدن به سخت شدن پلي استرمي‌شود.
2- پراکسيد که ماده‌اي شيميايي و شفاف است؛ اين ماده باعث سخت شدن پلي استر مي‌شود.
اين سه مواد را با هم به روشي خاص ترکيب کرده و روي شيشه ريخته و منتظرمانده تا سفت گردد.

عاج، استخوان، شاخ:
اين مواد را نيز قبل ازاستفاده بايد آماده کرد. ابتدا عاج و استخوان را در آب آهک جوشانده تا چربيش گرفته شود. با اين کار مقاومتش در برابر فرسودگي افزايش مي‌يابد. سپس آن را لايه لايه مي‌کنند و با ابزار دقيقي به ضخامت 3 ميلي‌متر برش مي‌دهند. شاخ را 24 روز يا بيشتر در سرکه مي‌خوابانند تا نرم شود، بعد آنرا در عرض مي‌گسترانند و تحت فشار يک وزنه مي‌ماند تا کاملا به صورت صاف درآيد و بعد مثل استخوان با آن رفتار مي‌کنند. از شاخ گاو يا گوزن بيشتر درزمينه کارمعرق استفاده شده ولي ازعاج و استخوان به جز معرق در ساخت سازهاي سنتي به خصوص تزيين آنها استفاده زيادي مي‌گردد.

خاتم:
براي غني ترشدن معرق گاهي ازخاتم استفاده مي‌شود. قديمي‌ترين نمونه خاتم که به دست ما رسيده است مربوط به بقعه شاه نعمت الله ولي در کرمان است. معرق‌کار مي‌تواند خاتم آماده را خريداري کرده و در تابلوي خود بکارببرد. کاربرد خاتم درمعرق باعث افزايش قيمت آن مي‌شود. از جمله کارهايي که در کاربرد خاتم شهرت پيدا کرده تابلوي چهل درويش اثر استاد عطا... حاج غلامعلي است. عمده مواد و مصالحي که در خاتم سازي بکار مي‌رود را مي‌توان بصورت زير بيان نمود:
1- چوبها: فوفل، آبنوس، عناب، شاه چوب، آزاد، بقم، نارنج، شمشاد.
2- فلزها: مفتول‌هاي برنجي، طلايي و نقره‌اي و هم اکنون ازمس وآلومينيوم نيزاستفاده مي‌شود.
3- استخوان: که معمولا از استخوان ساق پاي و يا دست شتر يا گاهي اسب استفاده مي‌شود.
4- انواع چسب
5- روغن: در گذشته جهت حفاظت خاتم روي آن را با روغن جلا و سندلوس، روغن‌کاري مي‌کردند اما امروزه از رزين و پلي استراستفاده مي‌شود که همانند لايه‌اي شيشه‌اي کل سطح خاتم را در برگرفته و آن را حفظ مي‌کند.
شکل عمومي خاتم‌ها را نقوش هندسي تشکيل مي‌دهد، دراينجا چند نمونه از انواع نقوش را جهت اطلاع ذکر مي‌کنيم.
زنجيرسيمي- طاقي بيست- پره شانزده تايي- توگلوسبز- زنجيره سيمي شمسه‌دار و تسمه‌وار- حاشيه لوزي- حاشيه طاقي- حاشيه چوبي- حاشيه جوسيمي- حاشيه تسمه‌وار- عالم زر-ابري- نيم طره- کپه‌اي- پنج لايي- شش لايي- طرح حاشيه‌اي تو گلو استخواني.

فلزات:
فلزات در ابتدا جايي درمعرق نداشتند اما بعدها به خاطر جلب توجه زياد سطح براق آنها و همين طور پرداخت عالي و استقامت دربرابر زمان به مرور وارد تابلوها شدند. ابتدا مس بکار رفت و بعد برنج به خاطر رنگ نزديک به طلا و بعد نقره و بقيه هم بخاطر کثرت دراستفاده از فلز وارد تابلوهاي معرق شدند. به دو نکته بايد توجه نمود، نکته اول اينکه نحوه برش فلزات است که توسط اره خاص و به روش خاصي صورت مي‌گيرد. نکته ديگر چسباندن الگو بر روي فلزات است که بايد با خال چسب باشد و بعد از برش‌کاري اگر جدا نشد کمي آب مشکل را حل مي‌کند و باعث مي‌شود که الگو از فلز جدا شود.

نقوش مورد استفاده در معرق:
درهنرمعرق چوب، جلوه هنرهاي ديگر هم هويدا مي‌شود. معمولاً نقوشي که در معرق به کار گرفته مي‌شوند اقتباسي از خطوط اسليمي و ختايي و يا مينياتورهاي ايراني و ديگر طرح‌هاي اصيل و سنتي ايران است. اين نقوش را مي‌توان چنين تقسيم بندي کرد:

1- خط: نقوشي که تنها خط، گوياي منظوري خاص است و خود خط داراي بار معنايي است.
2- نقوش هندسي: که انواع و اقسام احجام را مي‌توان با آنها نمايش داد.
3- نقوش همانند طبيعت: نقوشي که از طبيعت الهام گرفته شده و بعضي از آنها تعابير سمبليک دارند. در نگارگري ايران ترکيب‌هاي ذهني درخت‌ها و گل‌‌ها، حيوانات و عناصر طبيعي نظير ابرها، کوه‌ها و عناصر ديگر هميشه الهام بخش هنرمند ايراني بوده است.
4- نقوش اسليمي، ختايي، مينياتور، گل و مرغ: نقوش اسليمي از ساده شدن عناصر کامل گياهي يا حيواني حاصل مي‌شوند منظور از ساده کردن، حذف عناصر اضافي و پيرايه‌هاست تا نقش به صورت ناب و عاري از هرگونه ناخالصي تصويري بدل شود.
حال دراين قسمت سعي داريم با انواع مختلف معرق چوب آشنا شويم که در زير به آنها اشاره شده است.
انواع معرق:

1- معرق جايگزين:
دراين روش ابتدا طرح را روي چوب کشيده و گود مي‌کنند سپس با کاغذ کالک طرح قسمت‌هاي گود شده را برداشته و روي چوب ديگري آنرا در مي‌آورند و سپس درقسمت‌هاي گود شده که فضاهاي مثبت کار هستند مي‌چسبانند.
2- معرق زمينه رنگ:
دراين نوع پس ازچسباندن قسمت‌ها و اجزاي فضاهاي مثبت طرح، فضاهاي منفي کنار گذاشته مي‌شود و پس از سمباده پوستي آماده رنگ مي‌گردند. جهت جلوگيري از شکستن پلي استر، نبايد ابعاد تابلو بيش از 50*50 باشد.
3- معرق زمينه چوب:
دراين روش علاوه بر فضاهاي مثبت کار، زمينه کار که همان فضاهاي منفي است از چوب‌هاي رنگي تشکيل شده است. اين زمينه مي‌تواند يک‌پارچه از يک چوب و يا پازل باشد که به نوبه خود به چند دسته تقسيم مي‌شود: پازل تکه تکه، پازل آجري و پازل پارکتي.
4- معرق زمينه چوب و رنگ:
ترکيب دو نوع قبلي است که قسمت رنگ خور کمتر و بيشتر زمينه از چوب است.
5- معرق زمينه خاتم:
اين نوع از معرق‌هاي گران محسوب مي‌شود که قسمت فضاي منفي طرح را از ورقه‌هاي خاتم پر مي‌کنند.
6- معرق زمينه چوب‌هاي روکش:
دراين نوع از چوب‌هاي بسيار نازک روکش استفاده مي‌کنند. به دليل اينکه اين نوع زود تمام مي‌شود، جنبه کاربردي بيشتري دارد و بيشتردر کارهاي سري استفاده مي‌شود مثل در کمد و ميزهاي کار.
7- معرق منبت:
معرقي است که آميخته به منبت است و کمي شبيه معرق جايگزين مي‌باشد با اين تفاوت که دراين نوع برجستگي تابلو کاملاً محسوس است.
8- معرق مشبک:
از اين نوع معرق بيشتر در گذشته استفاده مي‌شد. براي ساختن صندوق‌هاي امامزاده‌ها و يا منبرهاي مساجد بکار مي‌رفت. اين نوع در واقع ترکيبي از دو هنر معرق و مشبک سازي مي‌باشد.
9- معرق گره چيني:
اين نوع بيشتر درصنعت درسازي کاربرد داشته است و در وپنجره‌هاي چوبي به روش گره چيني ساخته مي‌شد و با معرق زينت داده مي‌شدند.
10- معرق خاتم:
دراين نوع معرق از ورقه‌هاي خاتم براي کل طرح استفاده مي‌شود.
11- معرق ساقه گندم و جو:
دراين نوع به جاي چوب از ساقه‌هاي گندم و جو جهت پياده کردن طرح استفاده مي‌شود. ابتدا ساقه‌ها را درآب مي‌جوشانند تا از حالت ورقه‌اي خارج شوند و سپس به اندازه دلخواه بريده و طرح مورد نظر را پياده مي‌کنند.
12- معرق سطوح منحني و کروي زمينه چوب:
دراين حالت قطعات بکار رفته بايد از ظرافت خاصي برخوردار باشند تا قابل نصب روي سطوح منحني مثل گنبد باشند.
13- معرق نيم برجسته:
مانند معرق منبت است با اين تفاوت که قسمتي از طرح از سطح تابلو بيرون مي‌زند.
14- معرق تمام برجسته:
دراين نوع معرق که عموماً مجسمه سازي است، اول پيکره‌ها را با مغار و يا کارد مي‌تراشند و بعد روي آن معرق‌کاري مي‌کنند. يعني حجمي است در فضا که سطح خارجي آن را معرق مي‌کنند.

ماشين آلات در معرق کاري:
1- ماشين سنباده نواري دستي، برقي
2- دريل دستي، برقي
3- ماشين سنباده لرزان دستي، برقي
4- ماشين رنده دستي، برقي
5- ماشين سنباده گرد دستي، برقي
6- ماشين اره گرد دستي، برقي
7- اره دستي، برقي کلنگي (اره نوکي)
8- کمپرسور
وسايل لازم در معرق کاري:
گونياي فلزي مته
مشتي (آچار) ميز کار
پيش‌کار تيزک يا گزک
پرگار پيچ دستي يا تنگه
تخته سمباده کمان اره
تيغ اره (چوب بر) تيغ اره فلز بر
چکش چوب‌سا
سوهان ميخ کش
کاردک و ليسه صابون
قلم مو ليسه پرداخت کاري
نوارچسب کاغذي فشارشکن
پيستوله تراز
تخته بتونه

مراحل معرق کاري:
1- انتخاب طرح: ابتدا طرح را انتخاب مي‌کنيم.
2- طرز تهيه الگو: طرح را روي سه‌لايي مي‌چسبانيم.
3- طرز خرد کردن الگو: طرح را به قطعات نسبتاً کوچک‌تر تقسيم مي‌کنيم که قابل گردش در کمان اره باشد.
4- انتخاب چوب: با توجه به طرح و رنگ و نور مورد نياز، چوب مناسب را انتخاب مي‌نماييم.
5- روش‌هاي اتصالي اجزاي الگو بر چوب‌هاي رنگي: اين عمل به چند طريق صورت مي‌گيرد.
الف) چسباندن الگو به وسيله چسب چوب: چسب را به صورت نقطه‌اي به زير الگو زده و پس از خشک شدن از کناره الگو شروع به بريدن مي‌کنند.
ب) اتصال الگو با ميخ سايه: الگو را روي چوب قرار داده و با چند ميخ الگو را روي چوب ثابت مي‌کنيم.
ج) چسباندن الگو با چسب دورو: اين چسب را که از هر دو طرف قدرت چسبندگي دارد بين چوب و الگو قرار داده و آنها را ثابت مي‌کنيم كه اين چسب گران است.
د) چسباندن با چسب فوري: درصورت نداشتن چسب‌هاي ديگر و ميخ ازين روش استفاده مي‌کنند.
6- برش: پس از اتصال الگو، برش را آغاز مي‌کنيم. براي اين‌کار شيوه‌هاي متفاوتي وجود دارد که با توجه به محل برش شيوه و ابزار مناسب انتخاب مي‌شود.
رنگ کاري معرق:
همان‌طور که گفته شد معرق بر دو نوع زمينه چوبي و زمينه رنگي مي‌باشد. به منظور پرکردن فضاهاي خالي اعم از زمينه و خطوط برش يافته داخل طرح و هم سطح شدن چوب‌هاي مختلف با يکديگر و همچنين محافظ کار ازجمله آن‌هاست و جلوگيري از اکسيد شدن چوب‌ها آن کار را بايد رنگ کرد كه مراحل کار به شرح زير است:
1- سنباده: در سه نوع کاغذي، پارچه‌اي يا آهني و پوست آب وجود دارد که در معرق بيشتر از سنباده‌هاي پوست آب و پارچه‌اي استفاده مي‌شود. در رنگ کاري معرق از سنباده نمره 60 تا 600 استفاده مي‌شود.
2- بتونه: ماده‌ايست جهت پرکردن و صاف‌ کردن ترک‌ها، درزها، ناهمواري‌ها و... كه بر دو نوع فوري و سريشي مي‌باشد. بتونه سريشي از ترکيب آب + مل + سريش بدست مي‌آيد و دو ساعت بعد خشک مي‌شود اما بتونه فوري در قوطي‌هاي 1 و 4 کيلوئي و با رنگ‌هاي قرمز و سفيد در بازار وجود دارد.
3- رزين آلکيدي: از موادي چون الکل‌هاي پلي هيدريک، اسيدهاي چند ظرفيتي، اسيدهاي چرب و روغن ساخته مي‌شوند. از واکنش پليمر شدن تراکمي بين الکل‌هاي چند ظرفيتي و اسيدهاي چند ظرفيتي پلي استر بدست مي‌آيد که باعث شفافيت و محافظت از سطح مي‌گردد.
4- کله نمد: نمد فشرده شده يا 150 الي 200 تکه پارچه بريده شده گرد که به يکديگر دوخته شده‌اند و بوسيله پيچ و مهره‌اي به ماشين پوست گرد نصب مي‌گردد.
5- پوست بره: پوستي بسيار نرم و لطيف که همراه با شير پوليش خطوط نمد و پوليش را از بين برده و سطح کار را براق و شيشه‌اي مي‌کند و در واقع پرداخت نهايي مي‌باشد.
6- پوليش(واکس): ماده‌اي خميري و در دو نوع زبر(پوليش قرمز) و نرم (پوليش سفيد) مي‌باشد. براي کم شدن اصطکاک پوليش را به سطح کله نمد ماليده سپس سطح معرق را پوليش مي‌کنند. کار پوليش قرمز از بين بردن خش‌هاي بسيار ريز سمباده و کار پوليش سفيد از بين بردن خش‌هاي بسيار ريز پوليش قرمز است.
7- تينر فوري: نوعي رقيق کننده است که براي شل کردن رنگ استفاده مي‌شود. از تينر فوري براي رقيق کردن انواع رنگ‌هاي فوري، پلي استر، سيلر و کيلر استفاده مي‌شود.
8- خمير مشکي: ماده‌اي است که در معرق زمينه رنگ براي پوشش زمينه معرق از آن استفاده مي‌شود.
9- رنگ فوري: جهت رنگ آميزي پشت کارهاي تابلو استفاده مي‌شود.
10- شير پوليش: مايع سفيد رنگي مي‌باشد که کار آن براق کردن سطح معرق است.
11- نوار چسب شيشه‌اي (اسکاچ): اين چسب پلاستيکي براي پوشاندن سطح تابلوي معرق با کاغذ يا روزنامه مي‌باشد تا هنگام رنگ آميزي پشت تابلوي معرق سطح کار خش نيافتد.
12- سيلر و کيلر: براي جلوگيري ازآسيب‌هاي پلي استربه بافت چوب، آنرا بر روي لايه‌اي از سيلر استفاده مي‌کنند. سيلر باعث پرشدن منافذ چوب شده و بافت چوب را پر مي‌کند.
قبل ازشروع به عمل رنگ‌کاري بايد ابتدا چوب‌هاي معرق را با سيلر، کيلر يا پلي استر عايق‌بندي نموده تا در برابر مواد مشکي محافظت شده و احياناً رنگ به خود نگيرد. در صورتي که ازخاتم يا فلز درمعرق استفاده شده باشد بهتراست که آن را با پلي استر عايق‌بندي نمود زيرا درهنگام پوست زدن داغ شده واز بين مي‌روند. پس ازخشک شدن دور کار را سنباده نموده تا صاف شود. پس ازاطمينان از مشکي شدن رزين، آن را از جوراب نازکي عبورداده تا ناخالصي‌هاي آن گرفته شود. سپس ساير ترکيبات مورد نياز چون پراکسي، کبالت و تينر فوري را به روشي خاص به آن افزوده و ماده حاصل را روي کار مي‌ريزيم. مرحله بعدي ريختن پلي استر مي‌باشد.

روش‌هاي پلي استر ريزي رويه:
پلي استر به سه روش روي کار زده مي‌شود:
الف) مي‌توان پلي استر را روي سطح معرق ريخت و در صورت حباب زدن آن‌ها را از بين برد.
ب) با فشار باد کم و ملايم تنظيم شده کمپرسور و پيستوله‌اي که داراي سوزن شماره 2 يا 2.5 است به نحوي که پاشش آن مانند ريزش باران بوده و سطحي يکنواخت را بوجود آورد.
ج) مي‌توان پلي استر را در يک مرحله به صورت لايه‌اي نازک روي سطح کارريخت و يا پاشيد و صبر کرد تا پلي استر ژله شود و سپس منتظر شد تا پلي استر خشک شده و آن را پوليش کرد. اين کار را سه بار تکرار مي‌کنيم تا ضخامت پلي استر 2 ميلي‌متر شود. توجه کنيد که اگر ضخامت بيش از 2 ميلي‌متر باشد علاوه بر مقرون به صرفه نبودن، امکان ترک برداشتن آن نيز زياد مي‌شود.

مواد نرم کننده:
مواد نرم کننده افزودني‌هاي آلي هستند که به منظور انعطاف دادن به فيلم رنگ و يا افزايش آن به ويژه در مورد رنگ پايه‌هايي که توليد فيلم‌هاي خشک مي‌کنند به کار گرفته مي‌شود. نرم کننده‌ها خواص مهمي از قبيل قدرت جابجا شدن، يکنواختي، قابليت قلم خوردگي، مقاومت در برابر ضربه، خاصيت کش آمدن و برق و درخشندگي رزين را بهبود مي‌بخشد. اين مواد براساس مناسب بودن بهره‌دهي، پايداري غير فرار بودن، بو، طعم، مزه، خواص فيزيولوژي و غيره براي رزين مورد نظر انتخاب مي‌شوند.

روش‌هاي از بين بردن چربي چوب:
در صورت استفاده از چوب‌هاي چرب مثل فوفل، سرخ‌دار، زيتون، پسته و غيره بايد قبل از رنگ کاري چربي چوب گرفته شود که براي اين کار مي‌توان:
1- چوب‌هاي چرب را با تينر فوري شستشو داد.
2- روي چوب‌ها را با سيلرکيلر عايق بندي نمود.
3- با ماده ضد چربي، چربي چوب‌ها را گرفت.
4- با پلي استر عايق بندي کرد.
اگر چوب‌ها رطوبت داشته باشند پس از رنگ آميزي به صورت کريستال در زير رنگ مشخص مي‌شود.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و هفتم خرداد 1386ساعت 12:52  توسط مدیر وبلاگ مجید.نبیئی  |